رهنمون انقلاب اسلامی

رهنمون انقلاب اسلامی

نقش تهدیدات فضای مجازی بر تربیت اسلامی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه معارف،واحد تهران شمال،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.
چکیده
با پیشرفت فضای مجازی و تأثیرپذیری بیشتر خانواده‌ها از شبکه‌های مجازی و اجتماعی، تربیت اسلامی نیز دچار اختلالاتی شده است. آیت‌الله خامنه‌ای تأکید دارند که فضای مجازی در کنار محاسنی که دارد، دارای معایبی هم برای تربیت اسلامی است و می‌تواند با ترویج باورها و رفتارهای مغایر با اسلام، آسیب‌هایی جدی به تربیت اسلامی وارد کند؛ بنابراین لازم است مدیران و مسئولان فرهنگی نسبت به آن اهتمام ویژه‌ای داشته باشند. پژوهش حاضر پاسخ به این سؤال اساسی است که نقش تهدیدات فضای مجازی بر تربیت اسلامی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟ محقق با استفاده از روش تحلیل مضمون، داده‌های حاصل از سخنان آیت‌الله خامنه‌ای را مفهوم‌سازی کرده و بر اساس این مفاهیم، مضامین اولیه شامل تغییر افکار، تغییر مذاق، منزوی شدن، حریم شخصی، کاهش امنیت روانی، تجسس، کنجکاوی کردن، تضعیف روحیه، تحریف، کم‌رنگ شدن ارزش‌های اسلامی و مسخ شدن فرهنگ اسلامی احصا گردید. سپس مضامین سازمان­دهنده شامل تغییر رفتار، تغییر جهت‌گیری‌ها، دور شدن از محیط خانواده، انزوا و تنهایی، تفحص، عدم مصونیت، کاوش کردن، جنگ روانی، بی‌اعتبار کردن انگیزه‌ها، استحاله شدن فرهنگ و ترویج فرهنگ غربی به دست آمد. درنهایت، با ترکیب و ادغام مضامین فراگیر نزدیک به هم پنج عامل تغییر در سبک زندگی، کم­رنگ­شدن نقش خانواده، به خطر افتادن حریم خصوصی، مخاطرات امنیتی و نهادینه شدن ارزش‌های فرهنگ غربی استخراج گردید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Cyber Threats on Islamic Education from the Perspective of Ayatollah Khamenei

نویسنده English

Asghar Rajabi Dehborzoei
Department of Education, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

With the proliferation of cyberspace and the growing influence of virtual and social networks on families, Islamic education has encountered various disruptions. Ayatollah Khamenei emphasizes that alongside its potential merits, cyberspace poses significant disadvantages for Islamic education; it can inflict serious harm on Islamic upbringing by promoting beliefs and behaviors contrary to Islam. Consequently, cultural managers and officials must devote special attention to this issue. The present research addresses this fundamental question: What is the role of cyber threats on Islamic education from the perspective of Ayatollah Khamenei? Utilizing the thematic analysis method, the researcher conceptualized data obtained from Ayatollah Khamenei’s statements. Based on these concepts, the following basic themes were identified: alteration of thoughts, changes in preferences, isolation, privacy concerns, reduction of psychological security, snooping, curiosity, demoralization, distortion, the fading of Islamic values, and cultural metamorphosis. Subsequently, the following organizing themes were derived: behavioral change, shifting orientations, alienation from the family environment, isolation and loneliness, probing, lack of immunity, exploration, psychological warfare, discrediting motives, cultural transformation, and the promotion of Western culture. Finally, by combining and merging closely related pervasive themes, five factors were extracted: lifestyle changes, the fading role of the family, the endangerment of privacy, security risks, and the institutionalization of Western cultural values.

کلیدواژه‌ها English

Privacy
Family
Islamic Education
Western Culture
Cyberspace
Ayatollah Khamenei
اسماعیل یصحانی، سعید(1381)، «جهانی سازی و استراتژی مقاومت»، فصلنامه کتاب نقد. پاییز و زمستان1381. ش 24 و 25.
-احمدپناهی، علی(1403)، تحلیل نقش سبک فرزند پروری اسلامی در مصونیتِ نوجوانان از آسیب های شبکه‌های اجتماعی و گوشی‌های هوشمند، فصلنامه تربیت اسلامی، دوره19، شماره 50، صص86-71.
-پستمن، نیل(1388)، زندگی در عیش، مردن در خوشی،ترجمه صادق طباطبایی، تهران:انتشارات اطلاعات.
-جعفری، علی و رهبرپور، محمدرضا(1396)، «مسئولیت مدنی ناشی از نقض حریم خصوصی داده ها در فقه امامیه و حقوق موضوعه».فصلنامه حقوق خصوصی.دوره 5.شماره 18: 74-43.
جوادی یگانه، محمدرضا و عبدالهیان ،حمید( 1386)، دین و رسانه. تهران: دفتر پژوهش های رادیو.
-خامنه ای، سید علی،مجموعه سخنرانی ها و بیانات مقام معظم رهبری در دیدارهای مختلف، برگرفته از پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری به آدرس: www.Leader.ir
-ذبیحی، هاجر(۱۳۹۸)، تهدیدهای اینترنت بر تربیت اخلاقی نوجوان، دوفصلنامه مطالعات تربیتی و روانشناختی خانواده، دوره اول،شماره ۱، صص۵۴_۲۷ .
-رحمان زاده، سیدعلی(1389)، «کارکرد شبکه های مجازی در عصر جهانی شدن».فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی.دوره یک.شماره یک: 18-1.
رفیع پور، فرامرز(1378)، وسایل ارتباط جمعی و تغییر ارزش های اجتماعی.تهران:نشر کتاب فردا.
-سجادی، عبدالقیوم(1380)، استراتژی کلان جامعه دینی در برخورد با جهانی شدن. نشریه پگاه. ش 4747.
-صمدی، معصومه و نوری،زهرا(1403)، تبیین نیازهای تربیتی انسان تراز انقلاب اسلامی از دیدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، فصلنامه علمی رهنمون انقلاب اسلامی، دوره 1، شماره 1،صص95-63.
-عامری،داود(1396)، فضای مجازی،فرصت ها و تهدیدات.تهران: خبرگزاری تسنیم،14/12/1396.
-عرفان منش، ایمان(1397)، الگوی راهبردی مواجهه با منافع و آسیب های دیجیتالی شبکه های اجتماعی بر مبنای دیدگاه رهبر انقلاب اسلامی، فصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی، سال ششم، شماره12، صص 187-161.
-غلامی، سعید(1404)، آینده پژوهی عوامل موثر بر هویت نوجوان تهرانی با تاکید بر فضای مجازی، خانواده و مدرسه، فصلنامه مطالعات فضای مجازی و رسانه های اجتماعی، دوره2، شماره2، صص68-41.
-کریم زاده، نازنین، درویشی، مریم و فریدونی ، معصومه(۱۴۰۲). تبیین رابطه استفاده از فضای مجازی با تربیت اخلاقی(بعدفردی) دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان. دوفصلنامه نظریه و عمل،سال نهم،شماره۱۵،  صص ۲۳۷_۲۰۱
کهوند، محمد(1395)، شبکه عنکبوتی. قم: انتشارات ذکری .
-کهوند، محمد و سلیمانی آشتیانی، مهدی(1398)، فضای مجازی دام ها و دانه ها، قم: انتشارات ذاکری.
-لطفی، مهدی(1404)، فرصت‌ها و چالش‌های فضای مجازی در حفظ هویت دینی و فرهنگی خانواده‌های اسلامی، فصلنامه مطالعات فضای مجازی و رسانه های اجتماعی، دوره2، شماره1، صص69-41.
محسنی، فرید(1389)، حریم خصوصی اطلاعات. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
-معتمدنژاد،کاظم(1379)، وسایل ارتباط جمعی.جلد یکم.تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
-منتظرقائم،مهدی(1384)، «اینترنت،سرمایه اجتماعی و گروه های خاموش». فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات. دوره یک. شماره 4: 245-223.
-نوروزی،مجتبی،کاظمی،ابوالفضل و شاهمرادی،سیده فاطمه(۱۳۹۶). راهکارهای تربیت دینی در فضای مجازی با تاکید بر آموزه های قرآن و سیره رصوی،فصلنامه فرهنگ رضوی. سال پنجم، شماره۱۹، صص۲۱۱_۱۷۷
هوسمن، کارل(1370)، «حمایت از حریم خصوصی افراد در برابر حق آگاهی».ترجمه داوود حیدری. فصلنامه رسانه. سال هفتم. ش 3: 14-1.
یدالهی،زهرا(۱۴۰۱). فضای مجازی و تربیت، تهران: انتشارات هورین