https://www.enghelabpajooh.ir/ رهنمون انقلاب اسلامی fa daily 1 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 https://www.enghelabpajooh.ir/article_241800.html انقلاب اسلامی با کار تشکیلاتی عظیم امام خمینی و تربیت انقلابیون آغاز شد. این شجره طیبه­ی تربیت­کننده و انسان­ساز، در قالب تشکل­های اسلامی دانشجویان وارد دانشگاه شد. آیت‌الله خامنه­ای با درکی عمیق و آینده­نگر، همیشه به دنبال حفظ و ارتقای همه­جانبه این مجموعه­های آدم­سازی و استعدادپروری در دانشگاه­ها بوده است. تشکل­های اسلامی با تربیت غیررسمی، نرم­افزار ارزشی انسان­ها را نصب و آداب زندگی فردی و اجتماعی را به دانشجویان می­آموزند؛ لذا استفاده از یافته­های نوین علوم تربیتی برای آن‌ها ضروری است. هدف اصلی پژوهش این است که مبتنی بر مبانی دیدگاه­ ارزش­شناختی آیت‌الله خامنه­ای مهم‌ترین اصول و روش­های تربیتی تشکل­های اسلامی دانشجویان استخراج گردند. با روش اسنادی و تحلیل محتوای کیفی نمونه­ هدفمند -شامل آثار تشکیلاتی آیت‌الله خامنه­ای و نیز اساس­نامه­ها و آثار تشکیلاتی مؤثر بر تشکل­ها- مورد بررسی قرار گرفت و مبانی ارزش­شناختی مربوطه و اهداف تربیتی تعیین شدند. با روش استنتاجی، اصول تربیتی معین شد و روش­های تربیتی نیز با استفاده از اصول تربیتی و یافته­های علوم تربیتی استنباط شدند. تعدادی از یافته­های پژوهش عبارت­اند از اصول: تقویت بنیه دینی (روش­های اصلاح و اعطای بینش-مطالعه- مجالست با علما-مباحثه)- رفع موانع آزادی­های انسان­ساز (روش­های تخطئه و ارشاد- خطاپوشی و هدایت در خصوص اشتباهات سهوی اعضا)- نخبه­پروری ارزشی (روش­های میدان عمل آزادانه-کارگاه­های دانش‌افزایی)-عادل­پروری (روش­های مطالبه­گری- ترویج ساده­زیستی)-محبت-تخاطب واقعی (روش­های گفتگوی مستقیم- اقناع فکری- انس و معاشرت)-مسئولیت­پذیری (روش­های برگزاری اردوهای جهادی-جهاد تبیین)-آرمان­خواهی (روش­های گفتمان­سازی- امیدآفرینی- آتش به اختیار)-ولایت­مداری (روش الگوگرایی)-معنویت­گرایی (روش­های خودسازی فردی-ذکر و توبه-خودسازی جمعی)-دشمن‌شناسی و دشمن‌ستیزی (روش­های اعطای بینش قرانی در مواجهه با دشمن-نگاهِ سوءظن‌آمیز به جریان رسانه‌ای دشمن-برقراری ارتباط با تشکّل­های ضداستکباری در دنیا). پیشنهاد می­شود برای اجرای روش­های این پژوهش، کارگروه­ها و اتاق­های فکری در زیرمجموعه تشکل­ها ایجاد و با تدوین مراحل اجرای هر روش- با توجه به شرایط هر دانشگاه- اقدامات تربیتی به‌صورت گام به گام اجرا گردد. https://www.enghelabpajooh.ir/article_241810.html زمینه شکل‌گیری ایده اقتصاد مقاومتی فشارهای اقتصادی مداوم است که نظام سلطه در برابر جمهوری اسلامی اعمال می‌کند، ولی بن­مایه آن اهتمام اسلام به مسائل اقتصادی و معیشتی است که بایستی با تدبر در متون دینی استخراج گردد. دستور آیت‌الله خامنه‌ای مبنی بر این‌که دانشگاهیان باید با زبان دانشگاهی ابعاد و حدود اقتصاد مقاومتی را تبیین کنند ناظر بر همین پیش‌فرض است. پژوهش حاضر در راستای پاسخ به سؤال از چیستی ابعاد و مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی در قرآن، درصدد است با بهره­گیری از روش تحلیل مضمون، آیات مرتبط را بررسی کرده و الگوی جامع اقتصاد مقاومتی در قرآن را ارائه دهد. پس از تحلیل داده­های حاصل از آیات و منابع تفسیری، یافته‌های این پژوهش در 114 گزارۀ کلیدی، 232 مضمون پایه، 29 مضمون سازمان­دهنده و 6 مضمون فراگیر دسته‌بندی و بر اساس آن‌ها الگوی مورد نظر طراحی شد. الگوی پیشنهادی از 6 مؤلفه اصلی رابطه امنیت و اقتصاد، ارزش‌گذاری معنوی بر اقتصاد، مردمی‌سازی، مدیریت اقتصادی، افزایش تولید و پیوست فرهنگی اقتصاد مقاومتی تشکیل شده است و با در نظر گرفتن گستردگی دامنه و تنوع ابعاد آن نتیجه می‌گیرد اقتصاد مقاومتی تدبیری منفعلانه در برابر فشارها و محدود به شرایط بحرانی نیست، بلکه همان اقتصاد اسلامی است که همواره مقاومت و توجه به مقتضیات در ذاتش قرار دارد؛ بدین ترتیب که همانند آمادگی دفاعی که محدود به شرایط جنگی نیست بلکه همیشگی و از دستورات ضروری اسلام است، اقتصاد مقاومتی نیز بخش مهمی از همان آمادگی دفاعی محسوب می‌شود https://www.enghelabpajooh.ir/article_241803.html بی‌تردید همسویی مظاهر مادی و ابعاد معرفتی به‌منزله اضلاع تمدنی با مفاهیم دین اسلام، از مهم‌ترین شاخص‌های تمدن اسلامی محسوب می‌گردد. بر همین اساس و برخلاف سایر تمدن‌ها، مطالعات حوزه تمدن اسلامی بدون توجه به نقش نظام‌مند ولایت دینی ممکن نخواهد بود. بنابراین پژوهش حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است، به دنبال پاسخگویی به این سؤال اصلی است که با چه استدلالی ضرورت اتکا به نظام ولایت دینی می‌بایست به‌عنوان راهبردی مؤثر در بازیابی مؤلفه‌های تمدن اسلامی مورد تأکید و بررسی قرار گیرد؟ با استناد به آیات الهی و منابع کتابخانه‌ای نتایج نشان می‌دهد؛ منظومه ولایت نه صرفاً به‌منزله یک فرآیند سیاسی و یا آموزه کلامی، بلکه به‌عنوان نظام حاکمیت معرفتی و راهبردی عمل می‌کند. به‌طوری‌که باور به ولایت دینی به‌عنوان یک الگوی تمدن ساز پیش‌رونده، علاوه بر تقویت نگرش توحید مآبانه و ترسیم جهت‌گیری دین مدارانه از راهبردهای اصلی در بازیابی مؤلفه‌های تمدن اسلامی به شمار می‌رود. ضمناً با اتکا به امر ولایت دینی است که علاوه بر بازتعریف وحدت نظری، همگرایی عملی در امت اسلام عینیت می‌یابد. همچنین به‌واسطه بنیاد روحیه قانون‌گرایی که از نتایج زعامت ولی الهی است، زمینه‌های اجرا احکام شرعی فراهم شده، در اثر این مؤلفه‌های تمدن ساز ابعاد تمدن اسلامی به استحکام و بالندگی خواهند رسید. https://www.enghelabpajooh.ir/article_241808.html این پژوهش با هدف واکاوی و تبیین بنیادهای مشروعیت حکومت دینی، بر اساس تفسیر علامه طباطبایی از آیات 246 و 247 سوره بقره، سامان یافته است. این آیات به روایت قرآن از واقعه درخواست مردم برای تعیین فرمانده‌ای جهت جنگ از سوی پیامبر بنی‌اسرائیل و نصب الهی طالوت به رهبری اشاره دارند و از این منظر، حاوی بنیانی قرآنی برای تحلیل مفهوم مشروعیت سیاسی در جامعه دینی هستند. رویکرد پژوهش کیفی و روش آن مبتنی بر تحلیل اسنادی و توصیفی-تحلیلی است. منابع اصلی پژوهش را تفسیر المیزان علامه طباطبایی و منابع تفسیری مکمل تشکیل می‌دهند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که در منظومه فکری علامه، مشروعیت حکومت صرفاً بر اساس خواست عمومی، وابستگی قبیله‌ای یا ملاک‌های مادی قابل توجیه نیست، بلکه نصب و اراده الهی نقطه کانونی مشروعیت به شمار می‌رود. در عین حال، نشانه‌هایی چون برخورداری از علم و قدرت اجرایی به‌مثابه شایستگی‌های عینی و همچنین اقبال و پشتیبانی مردمی، به‌عنوان شروط تحقق عینی و اجتماعی آن در نظر گرفته می‌شوند. این تحلیل همچنین نشان می‌دهد که از منظر علامه، سنت‌های الهی در جامعه همچون اصل تنازع بقا، انتخاب اصلح و تبعیت از محیط، گرچه بر نظم اجتماعی مؤثرند، اما تحت اشراف اراده و حکمت مطلق الهی معنا می‌یابند. بر این اساس، حکومت دینی مطلوب، حکومتی الهی–مردمی است که در آن، پیوند مشروعیت سیاسی با ولایت مطلق الهی و انتخاب آگاهانه مردم برقرار می‌گردد و این پیوند ضامن سعادت، صلاح و آبادانی جامعه خواهد بود. https://www.enghelabpajooh.ir/article_241707.html مقاومت اسلامی به‌عنوان یکی از مفاهیم راهبردی در گفتمان انقلاب اسلامی، بر اصولی استوار است که ریشه در تعالیم قرآنی و سیره نبوی دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل مبانی معرفتی مقاومت اسلامی در اندیشه آیت‌الله‌ خامنه‌ای صورت گرفته است. در این تحقیق، با تأکید بر مفهوم «نفی سبیل» و ضرورت ایستادگی در برابر سلطه‌طلبی نظام سلطه، به بررسی مبانی معرفتی و بینشی مقاومت اسلامی پرداخته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که توکل و اتکا بر قدرت الهی، ولایت‌پذیری، ازخودگذشتگی، حرمت انسانی و حمایت از مظلومان نه‌تنها یک اصل اخلاقی، بلکه یک مبنای معرفت‌شناختی هستند که نقش مهمی در تقویت روحیه فردی و جمعی مقاومت ایفا می‌کنند. بیانات آیت‌الله خامنه‌ای نیز حاکی از آن است که این مبانی، از ارکان مهم مکتب مقاومت اسلامی است و می‌تواند زمینه‌ساز پایداری، پیشرفت و مقابله مؤثر با چالش‌های داخلی و خارجی باشد. این پژوهش می‌کوشد با تبیین مبانی معرفتی مقاومت، افق‌هایی نو برای سیاست‌گذاری فرهنگی و تحکیم هویت اسلامی در جوامع مسلمان ارائه دهد. https://www.enghelabpajooh.ir/article_241708.html با پیشرفت فضای مجازی و تأثیرپذیری بیشتر خانواده‌ها از شبکه‌های مجازی و اجتماعی، تربیت اسلامی نیز دچار اختلالاتی شده است. آیت‌الله خامنه‌ای تأکید دارند که فضای مجازی در کنار محاسنی که دارد، دارای معایبی هم برای تربیت اسلامی است و می‌تواند با ترویج باورها و رفتارهای مغایر با اسلام، آسیب‌هایی جدی به تربیت اسلامی وارد کند؛ بنابراین لازم است مدیران و مسئولان فرهنگی نسبت به آن اهتمام ویژه‌ای داشته باشند. پژوهش حاضر پاسخ به این سؤال اساسی است که نقش تهدیدات فضای مجازی بر تربیت اسلامی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟ محقق با استفاده از روش تحلیل مضمون، داده‌های حاصل از سخنان آیت‌الله خامنه‌ای را مفهوم‌سازی کرده و بر اساس این مفاهیم، مضامین اولیه شامل تغییر افکار، تغییر مذاق، منزوی شدن، حریم شخصی، کاهش امنیت روانی، تجسس، کنجکاوی کردن، تضعیف روحیه، تحریف، کم‌رنگ شدن ارزش‌های اسلامی و مسخ شدن فرهنگ اسلامی احصا گردید. سپس مضامین سازمان­دهنده شامل تغییر رفتار، تغییر جهت‌گیری‌ها، دور شدن از محیط خانواده، انزوا و تنهایی، تفحص، عدم مصونیت، کاوش کردن، جنگ روانی، بی‌اعتبار کردن انگیزه‌ها، استحاله شدن فرهنگ و ترویج فرهنگ غربی به دست آمد. درنهایت، با ترکیب و ادغام مضامین فراگیر نزدیک به هم پنج عامل تغییر در سبک زندگی، کم­رنگ­شدن نقش خانواده، به خطر افتادن حریم خصوصی، مخاطرات امنیتی و نهادینه شدن ارزش‌های فرهنگ غربی استخراج گردید.