رهنمون انقلاب اسلامی

رهنمون انقلاب اسلامی

ماهیت، گستره و کارکرد کرامت زن، در نظریه اجتماعی مقام معظم رهبری؛ ارزیابی انتقادی دیدگاه‌های غرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛ دانش‌آموختۀ سطح چهار تفسیر و علوم قرآن حوزۀ علمیۀ
2 سطح 4 حوزه علمیه خراسان
چکیده
مسئله کرامت زن، به‌منزله‌ی یکی از کانونی‌ترین مباحث در سپهر نظریه‌های اجتماعی معاصر، واجد اهمیتی مضاعف است؛ به نحوی که هم در پارادایم‌های دینی و هم در رویکردهای سکولار، جایگاهی ممتاز یافته است. غرض اساسی این پژوهش، واکاوی و استخراج مؤلفه‌های نظریه‌ی اجتماعی مقام معظم رهبری در باب کرامت زن است. روش تحقیق حاضر مبتنی بر رهیافت توصیفی - تحلیلی بوده و با اتکاء به منابع گفتاری و مکتوب، به بازسازی دستگاه فکری ایشان در این زمینه می‌پردازد. در سطح نظری، دستگاه مزبور بر اصولی چند استوار است: نخست، کرامت ذاتی انسان بررشی شده است. دوم، عدالت جنسیتی که به‌مثابه بدیلی معقول در برابر برابری‌گرایی سطحی مدرن صورت‌بندی شده است. سوم، الگوی زن مسلمان که در سیمای تاریخی حضرت زهرا سلام الله علیها و حضرت زینب سلام الله علیها تجسم یافته. چهارم، نقد بنیادین نسبت به نگاه ابزاری غرب که زن را به شیء مصرفی و ابزار سرمایه‌داری تقلیل داده است؛ و نهایتاً، محوریّت خانواده به‌مثابه هسته‌ی تکوین اجتماعی و سنگ بنای تمدنی بحث شده است. در سطح عملی، نظریه‌ی اجتماعی رهبری معظم انقلاب بر ابعاد متنوع نقش‌آفرینی زن تأکید می‌ورزد: مشارکت فعال اجتماعی؛ ایفای رسالت مادری و پرورش نسل که در مقام وظیفه‌ای اجتماعی ـ تمدنی بازتعریف می‌شود؛ پاسداشت عفاف و حیا به‌مثابه سپهر صیانت کرامت؛ ضرورت حمایت‌های قانونی و نهادی از زن؛ و نهایتاً، برقراری تعادل کارکردی میان نقش خانوادگی و نقش اجتماعی. به‌این‌ترتیب، نظریه اجتماعی مقام معظم رهبری با تلفیق سویه‌های نظری و عملی، الگویی متمایز از کرامت زن عرضه می‌دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

“The Nature, Scope, and Function of Women’s Dignity in the Supreme Leader’s Social Theory: A Critical Evaluation of Western Perspectives”

نویسندگان English

ali rad 1
mohammad ali alipoor 2
1 Corresponding Author, Associate Professor, Department of Department of Qurʾān and Ḥadīth Studies, Farabi College, University of Tehran, Qom, Iran; level 4 Graduate of Qom Seminary in Exegesis and Quranic Sciences, Qom, Iran
2 Level 4 of Khorasan Seminary
چکیده English

The issue of women’s dignity, as one of the most central debates in the sphere of contemporary social theories, possesses particular significance; such that it has acquired a prominent place in both religious paradigms and secular approaches. The primary aim of this study is to examine and extract the key components of the Supreme Leader’s social theory regarding women’s dignity. The research method is based on a descriptive–analytical approach and, by drawing upon both oral and written sources, seeks to reconstruct his intellectual framework on this subject.At the theoretical level, this framework rests on several principles: first, the affirmation of the innate dignity of human beings; second, gender justice, formulated as a rational alternative to the superficial egalitarianism of modernity; third, the model of the Muslim woman, embodied in the historical figures of Lady Fatimah (peace be upon her) and Lady Zaynab (peace be upon her); fourth, a fundamental critique of the Western instrumentalist view that reduces women to objects of consumption and tools of capitalism; and finally, the centrality of the family as the nucleus of social formation and the cornerstone of civilization.At the practical level, the Supreme Leader’s social theory emphasizes the diverse dimensions of women’s roles: active participation in society; the fulfillment of motherhood and the nurturing of future generations, redefined as a socio-civilizational duty; the safeguarding of modesty and chastity as a protective sphere of dignity; the necessity of legal and institutional support for women; and ultimately, the establishment of a functional balance between familial and social roles. In this way, the Supreme Leader’s social theory, by integrating both theoretical and practical dimensions, offers a distinctive model of women’s dignity

کلیدواژه‌ها English

Women&‌‌‌rsquo
s Dignity
The Supreme Leader
Western Perspectives
قرآن کریم
نهج البلاغه
آمدی، عبدالواحد بن محمد. (1366). تصنیف غرر الحکم. (مصطفی درایتی، پدیدآور). مکتب الإعلام الإسلامی. مرکز النشر.
ابن فارس، احمد بن فارس. (1378). معجم مقاییس اللغة. (عبد السلام محمد‎ هارون، پدیدآور). دار إحیاء الکتب العربیة | مکتب الإعلام الإسلامی. مرکز النشر.
ابن منظور، محمد بن مکرم. (1408). لسان العرب. دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع | دار صادر.
ابن‌بابویه، محمد بن علی. (1413). من لا یحضره الفقیه. جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم. مؤسسة النشر الإسلامی.
امام خمینی. (1385). تقریرات فلسفه امام خمینی. موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
امام خمینی. (1389). صحیفه امام‏. موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى( س).
پاینده، ابوالقاسم (مترجم). (1382). نهج الفصاحة. دنیای دانش.
پیشوایی، فریده. (1386). حجاب و عفاف در سیما؛ آسیب ها و راهکارها. مرکز پژوهش های اسلامی صدا وسیما.
جوادی آملی ، عبدالله. (1374). زن در آینه جمال و جلال. اسراء.
خمینی، روح الله. (1394). آداب الصلوه. موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
دافنه دمارنف. (1389). غریزه مادری در مورد فرزندان. معارف.
دورانت، ویل. (1385). لذات فلسفه. انتشارات علمی و فرهنگی.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1412). مفردات ألفاظ القرآن. (صفوان عدنان داوودی، پدیدآور). دار الشامیة | دار القلم.
رحمتی، حسینعلی. (1386). کرامت زن در اسلام و غرب مورد ‌پژوهی تطبیقی امام خمینی و فمینیسم. متین، (۳۶).
رضایی اصفهانی، محمد علی. (1387). تفسیر قرآن مهر. پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن.
ریتزر جورج. (1391). نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر. علمی.
زرشناس، شهریار. (1383). مبانی نظری غرب مدرن. کتاب صبح.
سید قطب. (1394). فی ظلال القرآن. دار الشروق | دار الشروق.
سیمون دوبووار. (1385). جنس دوم. توس.
طباطبایی، محمد حسین. (1390). المیزان فی تفسیر القرآن. مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
طبرسی، فضل بن حسن. (1370). مکارم الأخلاق. الشریف الرضی.
طبرسی، فضل بن حسن. (1372). مجمع البیان. (هاشم رسولی و فضل‌‎الله یزدی طباطبایی، پدیدآورندگان). دار المعرفة.
قرشی بنابی، علی‌اکبر. (1378). قاموس قرآن. دار الکتب الإسلامیة.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1407). أصول کافی. (محمود کتابچی، پدیدآور، هاشم رسولی و جواد مصطفوی، مترجمان). کتابفروشی علمیه اسلامیه.
متقی، علی بن حسام‌الدین. (1419). کنز العمال. دار الکتب العلمیة.
مرتضی مطهری. (1395). مجموعه آثار استاد شهید مطهری. صدرا.
مطهری، مرتضی. (1381). نظام حقوق زن در اسلام. صدرا.
مقیمی حاجی، ابوالقاسم. (1386). جریان شناسی و پدیدار شناسی فیمینسم از نگاه امام خمینی. حضور، (۶۱).
مکارم شیرازی، ناصر (پدیدآور). (1371). ‏تفسیر نمونه. مدرسة الإمام علی بن أبی طالب (علیه السلام) | هدف.
نصری، عبدالله. (1382). گفتمان مدرنیته. دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
نوری، حسین بن محمدتقی. (1408). مستدرک الوسائل. (مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، پدیدآور). مؤسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث.
 
سایت http://farsi.khamenei.ir/
 
-Daphne, D. (2010). Mother's instinct about children, love and spiritual life (A.Vojdani, Trans.) Qom: Maarif Publications.
-Ritzer, G. (2012).Sociological theory in the contemporary era (M. Salasi,Trans.). Tehran, Elmi.
-Durant, Will, Lazzat-e Falsafeh (The Pleasures of Philosophy), Translated by Abbas Zaryab Khoei, Tehran: Scientific and Cultural Publishing, 18th Edition, 1385 SH (2006 CE).
-de Beauvoir, Simone, Jense Dovvom (Le Deuxième Sexe: The Second Gender), Translated by Qaism San’avi, Tehran: Tous Publishing, 1385 SH (2006 CE).
-Durant, Will, Tarikh-e Tamaddon (The Story of Civilization), Translated by Abul Qasim Tahiri, Tehran: Scientific and Cultural Publishing, 4th Edition, 1373 SH (1994 CE).